Zwangerschap en antidepressiva

Kathleen Depoorter pleit voor voorzichtigheid

Het aantal vrouwen dat tijdens de zwangerschap antidepressiva neemt, steeg de afgelopen vier jaar met 20 procent. Dat blijkt uit cijfers die minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken Frank Vandenbroucke gaf in antwoord op een vraag van Kathleen Depoorter. "Hoewel antidepressiva vaak veilig en doeltreffend zijn, blijft voorzichtigheid noodzakelijk", zegt het N-VA-kamerlid.

Een zwangerschap is een unieke en vaak uitdagende periode in het leven van een vrouw, waarbij fysieke en mentale gezondheid nauw met elkaar verweven zijn. Soms gaat deze periode gepaard met depressieve klachten en bieden antidepressiva soelaas om het welzijn van de vrouw en haar ongeboren kind te waarborgen. "Hoeveel zwangere vrouwen maakten in de periode van 2020 tot 2024 gebruik van antidepressiva tijdens de zwangerschap", wilde N-VA-kamerlid Kathleen Depoorter te weten komen in een vraag aan minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit). 

Coronapandemie

Omdat de cijfers voor 2024 nog niet beschikbaar zijn, gaf de minister cijfers voor de periode van 2019 tot 2023. De cijfers zijn een extrapolatie van de cijfers uit de permanente zorgsteekproef (EPS) van het Intermutualistisch Agentschap (IMA) die 2,5% van de bevolking omvat. daarbij werd gekeken naar vrouwen die in de acht maanden voorafgaand aan de bevalling. 

In 2019 werden 4.520 zwangere vrouwen geteld die antidepressiva namen. Een jaar later daalde dat tot 4.360. Dat is misschien toch enigszins verrassend omdat er tijdens het eerste coronajaar vaak gesproken werd over de impact die de pandemie had op de gemoedsgesteldheid van de bevolking. Voor zwangere vrouwen ging dat duidelijk niet op. Een jaar later werd een recordhoogte van 5.440 gehaald, waarna het aantal in 2022 terug daalde tot 4.960. In 2023 steeg het aantal opnieuw naar 5.400.   

Psychologische hulp

Voor de periode 2020–2024 werd in België één melding geregistreerd van bijwerkingen bij een pasgeborene na inname van een antidepressivum door de moeder. Het ging om een combinatiepreparaat met melitracen (antidepressivum) en flupentixol (antipsychoticum). Bij de baby werden neurologische en skeletale afwijkingen, foetale groeibeperking en spina bifida vastgesteld. De minister wijst er wel expliciet op dat er niet noodzakelijk een oorzakelijk verband is tussen de inname van de geneesmiddelen en de malformatie. Hoewel het slechts om één geval gaat, benadrukt Kathleen Depoorter toch het belang van correcte begeleiding en opvolging van een zwangerschap.

“Hoewel antidepressiva vaak veilig en doeltreffend zijn, blijft voorzichtigheid noodzakelijk”, zegt Depoorter. “Medicatie tijdens de zwangerschap vraagt altijd een zorgvuldige afweging en nauwe medische opvolging. Elke zwangerschap is uniek en risico’s voor moeder en kind moeten correct worden ingeschat. Antidepressiva kunnen nodig zijn, maar ze mogen nooit de standaardoplossing worden. Net daarom moeten we investeren in laagdrempelige psychologische hulp, vroege screening en gespecialiseerde perinatale zorg, zodat vrouwen sneller ondersteuning krijgen en risico’s voor moeder en kind tot een minimum worden beperkt.”