HPV-kankers
België moet versnelling hoger schakelen
België kan nog een aardig tandje bijsteken in de strijd tegen HPV-gerelateerde kankers. Dat melden professor Pierre Van Damme en dr. Sara Arroyo Mühr tijdens een persconferentie op Humaan Papillomavirus Awareness Day. Het Zweedse model kan volgens de organisatie een bron van inspiratie zijn.
Volgens de artsen moet België dringend actie ondernemen om de ziekte te bestrijden. Jaarlijks krijgen meer dan duizend Belgen te horen dat ze lijden aan het virus, dat zijn gemiddeld drie diagnoses op dagbasis.
Om België een duwtje in de rug te geven, hebben experten samen een HPV Elimination Roadmap 2030 opgesteld, in navolging van het Zweedse model - dat HPV-gerelateerde kankers binnen de vijf jaar wil uitroeien.
"Zweden ligt op schema"
"Zweden ligt op schema om tegen 2027 baarmoederhalskanker uit te bannen en toont daarmee aan dat een door een virus veroorzaakte kanker kan worden geëlimineerd wanneer vaccinatie, georganiseerde screening, behandeling en sterke bevolkingsregisters worden geïntegreerd binnen een duidelijke nationale strategie", zegt dr. Sara Arroyo Mühr (Scientific Lead, Karolinska Institutet).
"Belangrijk is dat bij ons sinds 2020 ook mannen worden gevaccineerd. Want heel belangrijk, door ook mannen te vaccineren verlaag je de transmissie aanzienlijk. Bij alleen vrouwenvaccinatie heb je 90% dekking nodig voor eliminatie; bij een genderneutrale aanpak is 75% voldoende. En het is niet alleen een kosten-batenverhaal, het is in mijn ogen ook ethiek."
Volgens Mühr is de dekkingsgraad onder Zweedse mannen momenteel rond de 85%. "In Zweden hebben we het NKCX, een nationaal kwaliteitsregister voor baarmoederhalskankerscreening met 100% dekking. Alle laboratoria en klinieken rapporteren daaraan. Zo bewaken we per regio of het programma werkt en niemand wordt gemist."
Een ander belangrijk element is de Zweedse teststrategie. "Tijdens Covid werden alle testprogramma's in Zweden gepauzeerd. We vroegen de overheid daarom om zelftests naar vrouwen thuis op te sturen, en dat werkte beter dan verwacht; we hadden de hoogste participatie ooit. Bovendien bleek dat de kwaliteit van de zelfafnames vergelijkbaar was met de afnames door een arts. Momenteel kiest twee derde van de vrouwen in Zweden voor een zelfafname thuis."
Sterk vaccinatieland
"De beperkingen zijn niet langer wetenschappelijk van aard - ze liggen in de mate waarin we moedig en snel toepassen wat we al weten dat werkt. Zweden zal baarmoederhalskanker binnenkort elimineren. België kan de volgende zijn."
België heeft alle troeven voorhanden om de ziekte uit te roeien, namelijk een werkzaam vaccin, een gevoelige HPV-test en een goed uitgebouwde ziektezorg. "België is een sterk vaccinatieland. Met een gedeelde inzet en nauwe samenwerking kunnen we een versnelling hoger schakelen op het vlak van vaccinatie, screening en gegevensintegratie. Zweden heeft ons de weg getoond, en België kan hetzelfde realiseren", duidt ook professor Van Damme (UAntwerpen).
