ULiège
Slaap als indicator voor ziekte van Alzheimer
Slaap kan helpen om mensen met een verhoogde kwetsbaarheid voor de ziekte van Alzheimer eerder te identificeren. Dat blijkt uit een studie, uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Luik en ondersteund door de Stop Alzheimer Foundation.
Het GIGA Neurosciences-team van de ULiège analyseerde de slaap van meer dan 500 gezonde personen, voornamelijk jongvolwassenen van 18 tot 31 jaar, maar ook deelnemers van 50 tot 69 jaar. De onderzoekers beoordeelden ook hun polygene risico, dat wil zeggen de gecombineerde invloed van verschillende genetische factoren die verband houden met de ziekte van Alzheimer.
Micro-ontwakingen
Bij de oudere deelnemers werd een hogere frequentie van nachtelijke micro-ontwakingen geassocieerd met een groter genetisch risico op het ontwikkelen van de ziekte. Een dergelijk verband werd niet waargenomen bij de jongere deelnemers. Deze micro-ontwakingen zijn korte hersenactivaties die de slaper niet volledig wakker maken, maar wel de slaap kunnen verstoren.
De onderzoekers richtten zich ook op de locus coeruleus, een gebied in de hersenstam ter grootte van een rijstkorrel, dat betrokken is bij waakzaamheid, aandacht en slaapregulatie. Dit gebied is voor hen van bijzonder belang, omdat het een van de eerste hersengebieden is waar abnormale eiwitafzettingen, geassocieerd met de ziekte van Alzheimer, kunnen verschijnen.
Geen voorspelling
Volgens het team uit Luik zou slaapanalyse uiteindelijk een aanvulling kunnen vormen op de methoden die worden gebruikt om kwetsbare personen te identificeren vóór het begin van de symptomen. Het verbeteren van de slaapkwaliteit zou ook een preventieve maatregel kunnen zijn voor sommige personen met een aanleg voor de ziekte.
De onderzoekers benadrukken echter dat hun resultaten statistische verbanden aantonen en niet voorspellen wie op individueel niveau de ziekte van Alzheimer zal ontwikkelen.
De studie werd gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Sleep. In België lijden ongeveer 220.000 mensen aan de ziekte van Alzheimer.
Nasrin Mortazavi, Gilles Vandewalle, Puneet Talwar, Response to “On the Directionality of Predictor–Outcome Assignment When Modeling Polygenic Risk for Alzheimer's Disease Alongside Sleep Arousal Phenotypes”, Sleep, 2026;, zsag211, https://doi.org/10.1093/sleep/zsag211